Historia parafii i kościoła

Kronika kaplicy Ojców Pijarów w Rakowcach (1911-1955)

 

Rakowice – dziś przedmieście Krakowa, a niegdyś wieś krakowska – należały w XIX wieku do właściciela Zagórskiego. W roku 1874 folwark Zagórskich przeszedł drogą małżeństwa w ręce sybiraka i wielkiego patrioty Antoniego Zazmanita, który w swoim majątku wybudował fabrykę cykorii. Po śmierci Antoniego w 1905 roku i jego małżonki Marii Józefy z Zagórskich w 1910 roku – dobra tychże przeszły w ręce ich córki Honoraty Jachimskiej, która 17. 11. 1910 sprzedała je Zakonowi Pijarów w Krakowie (Księga Wykazów Hipotecznych L – 1 – 11 K.B. Kraków-Rakowice str. 385). Ówczesny Rektor krakowski, Hiszpan o. Antoni Bartolome’ Barranecche, na miejscu dawnej fabryki cykorii kazał w 1911 roku zbudować według planu architekta Sasa i Zubrzyckiego kaplicę dla budującego się Zakładu Wychowawczego o pojemności 326 m2 (na 1000 osób), którą ks. Biskup Anatol Nowak, sufragan kardynała Puzyny w lipcu tegoż roku poświęcił. Koszta budowy kaplicy wynosiły 25.000 koron (relacja Józefa Olkusznika ówczesnego administratora majątku XX. Pijarów w Rakowicach).

W ołtarzu głównym umieszczono obraz Matki Boskiej Łaskawej wymalowany przez brata Ferdynanda Kilimka. Przy kaplicy zakładowej w latach 1912-1914 miały swoje oratorium Siostry Kalasantynki założone przez Ojca Prowincjała Jana Borella. W kaplicy odprawiali ojcowie Pijarzy również nabożeństwa dla mieszkańców Rakowic.

W roku 1922 pani Felicyta Żurowska ofiarowała do kaplicy w Rakowcach obraz Matki Boskiej Częstochowskiej malowany przez ojca Jędrzejczyka – paulina. Obraz został umieszczony w ołtarzu głównym, zasłynął z biegiem lat licznymi łaskami, dowodem czego są wota zawieszone pod obrazem. O. Hieronim Stusiński w listopadzie 1932 roku założył, jako rektor tejże kaplicy, Apostolstwo Modlitwy do którego w końcu tegoż roku należały 203 osoby. Za o. Klemensa Czabanowskiego w latach 1932-1934 i o. Augustyna Stępnika w latach 1934-1939, rektorów tejże kaplicy, do Apostolstwa Modlitwy zapisało się 632 osoby (Księga Członków Apostolstwa Modlitwy w latach 1932-1939). Poza tym w tym okresie (1934-1939) o. Augustyn prowadził przy tejże kaplicy Kongregację Matki Bożej Szkół Pobożnych i Krucjatę Eucharystyczną Młodzieży Szkolnej w Rakowcach. O. Tytus Suliga prefekt gimnazjum i konwiktu naszego założył przy kaplicy Sodalicję Matki Bożej Łaskawej około roku 1936. Obraz Matki Boskiej z wielkiego ołtarza umieszczono w ołtarzu pod chórem (dziś ołtarz Pana Jezusa Ukrzyżowanego), gdzie Sodaliści od roku 1936 – 1939 mieli swoje nabożeństwa. Ołtarz św. Józefa Kalasancjusza urządzono za o. rektora Kozłowskiego i prefekta o. Mariana Olszewskiego w latach 1924-1929. Obraz malował artysta malarz Ludwik Machalski – profesor rysunku naszego gimnazjum w Rakowcach.

W czasie II wojny światowej oddziały hitlerowskie 8.09.1939 zniszczyły kaplicę i paramenty kościelne, złodzieje zaś wykradli wota z obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej i dopiero po wojnie w 1945/46 znalezione zostały na łąkach Rakowickich. O. Roman Stawinoga, rektor kaplicy w latach 1940-1945, odnowił jej wnętrze według projektu malarza Kazimierza Puchały; urządził dwa ołtarze pod chórem; jeden Matki Boskiej Bolesnej pędzla Zygmunta Wierciocha (dawniej był tam ołtarz Matki Boskiej Królowej Polskiej, gdzie Kongregacja Matki Bożej Szkół Pobożnych miała swoje nabożeństwa) i drugi Pana Jezusa Ukrzyżowanego (dawniej sodalicyjny ołtarz Matki Boskiej Łaskawej).

Po wojnie w roku 1948, w listopadzie Książę Arcybiskup Adam Stefan Sapieha oddał naszym Ojcom w Rakowicach parafię. Pierwszym proboszczem był o. Roman Stawinoga. Za jego rządów Tadeusz Frasik ufundował dla parafii barokową monstrancję i srebrną suknię dla Matki Boskiej Częstochowskiej, którą wykonał parafianin Franciszek Kocielski w roku 1949.

Za drugiego proboszcza o. Wincentego Zająca i wikarego o. Augustyna oraz o. Wiktora Kubika również wikarego został w parafii rozszerzony Żywy Różaniec. W parafii było 20 kółek różańcowych. Tenże proboszcz nabył dla parafii nową chrzcielnicę i urządził dla Studentatu Teologicznego oratorium (rok 1952). Za niego również w roku 1951 w maju przeprowadzili Misje OO. Bernardyni dla wiernych całej parafii.

Za staraniem trzeciego rektora i proboszcza Józefa Szafera (1952-1955) ks. Arcybiskup Eugeniusz Baziak 15. XI. 1952 roku powiększył parafię rakowicką przydzielając do niej:

  • dzielnicę Wieczysta
  • Osiedle Urzędnicze
  • część Starej Olszy za torem kolejowym aż do rzeki Biełuchy

(Dekret Kurii Metropolitalnej Krakowskiej Nr 746/53)

Nasi Ojcowie odprawiają dla ludności przyłączonych terenów stale nabożeństwa w kaplicy Sióstr Kanoniczek na Osiedlu Urzędniczym i Sióstr Służebniczek w dzielnicy Wieczysta.

 

 

Fragmenty Kroniki Domowej

 

2. 01. 1977 roku

W Rakowcach odbyło się zebranie Rady Parafialnej z udziałem ojców w celu omówienia planu architektonicznego wystroju wnętrza naszego kościoła. Autorem projektu jest mgr. inż. Maciej Bejca – młody architekt krakowski. Odrzucono projekty zabudowy ściany ołtarzowej drzewem lub mozaiką. Przyjęto projekt dekoracyjnych „skrzydeł z żelbetonu i tynku z drewnianym dużym krzyżem w środku i z boku z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej oraz z drewnianymi stylowymi ołtarzami i innymi metalowymi elementami wnętrza.

 

25. 07. 1977 roku

kosciol-oltarzW kościele w Rakowcach rozpoczął się remont – prace przy urządzeniu nowego wystroju koscioła. A jest dużo pracy: ściana ołtarzowa, nowe oświetlenie, malowanie całego kościoła, nowe oświetlenie, nowe nagłośnienie, wentylacja, żaluzje w oknach (nad ołtarzem i na chórze), nowe szyby (kolorowe) w bocznych oknach, nowe ołtarze, częściowo nowe ławki, konfesjonały, klęczniki itp.
25. 01. 1978 roku: W kościele zdjęto rusztowania i odsłonięto nową ścianę ołtarzową z krzyżem i obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej. Przy budowie pracowało kilka ekip: ślusarska z p. Trelą z Wierzbna k/Miechowa na czele; murarska z p. Palczewskim z Krakowa na czele; malarska z p. Sikorą z Krakowa na czele; elektryczna z p. Stanisławem Muszyńskim na czele; stolarska z p. Korzeniowskim (parafianin) na czele. Ponadto p. Dobrzański zakładał żaluzje. Przy budowie zaangażowani byli inżynierowie: M. Balcar – architekt; Stefański – jego współpracownik; Matejko – inżynier techniczny; Czapiński – ekspert; Palik – inżynier elektryk (parafianin pracujący gratisowo).